ਜਾਇਦਾਦ ਵੇਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ
ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੁਕੇਟ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਕੌਂਡੋ ਜਾਂ ਵਿਲਾ ਖਰੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਵੇਚਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਦੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਥਾਈ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਵੇਚਣ ਦਾ ਅਮਲ ਭਾਰਤ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਣੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਵੇਚਣ ਵੇਲੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਖਰਚੇ
ਲੈਂਡ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ (Land Office) ਵਿਖੇ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਖਰਚੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ:
- ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਫੀਸ (Transfer Fee): ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਮੁੱਲ ਦਾ ਲਗਭਗ 2%, ਜੋ ਖਰੀਦਦਾਰ ਅਤੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਵਿਚਾਲੇ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਵਿਦਹੋਲਡਿੰਗ ਟੈਕਸ (Withholding Tax): ਇਹ ਟੈਕਸ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਆਮਦਨ 'ਤੇ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ ਦਰ 'ਤੇ, ਮਾਲਕੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਮੁੱਲ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ (ਜੂਰੀਡੀਕਲ ਪਰਸਨ) ਹੈ ਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁੱਲਾਂਕਣ, ਜੋ ਵੀ ਵੱਧ ਹੋਵੇ, ਉਸਦਾ 1% ਲਗਦਾ ਹੈ।
- ਸਪੈਸ਼ਲ ਬਿਜ਼ਨਸ ਟੈਕਸ (Specified Business Tax - SBT): ਜੇ ਜਾਇਦਾਦ 5 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮਾਲਕੀ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਲਗਭਗ 3.3% (ਸਥਾਨਕ ਟੈਕਸ ਸਮੇਤ) ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ ਜਾਂ ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਮੁੱਲ 'ਤੇ ਲਗਦਾ ਹੈ।
- ਸਟੈਂਪ ਡਿਊਟੀ (Stamp Duty): ਜੇ SBT ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ (ਯਾਨੀ 5 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਲਕੀ ਰਹੀ ਹੈ), ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ 0.5% ਸਟੈਂਪ ਡਿਊਟੀ ਲਗਦੀ ਹੈ।
ਟੈਕਸ ਤੁਲਨਾ ਸਾਰਣੀ (ਅੰਦਾਜ਼ਨ)
| ਟੈਕਸ/ਫੀਸ | ਕਦੋਂ ਲਾਗੂ | ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਦਰ | ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੌਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ |
|---|---|---|---|
| ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਫੀਸ | ਹਰ ਵਿਕਰੀ 'ਤੇ | ~2% | ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ (ਗੱਲਬਾਤ ਅਨੁਸਾਰ) |
| ਵਿਦਹੋਲਡਿੰਗ ਟੈਕਸ | ਹਰ ਵਿਕਰੀ 'ਤੇ | ਵੱਖ-ਵੱਖ (ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ/1%) | ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ |
| SBT | 5 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮਾਲਕੀ | ~3.3% | ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ |
| ਸਟੈਂਪ ਡਿਊਟੀ | 5 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਲਕੀ (SBT ਦੀ ਥਾਂ) | ~0.5% | ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ |
ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ: ਇਹ ਦਰਾਂ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਬਦਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਕੇਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਲੈਂਡ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਜਾਂ ਥਾਈ ਵਕੀਲ ਤੋਂ ਅੰਤਿਮ ਗਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾਓ।
ਵੇਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਸੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ਦਾ ਅਮਲ
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਬਾਹਰ ਭੇਜਣ ਦੇ ਖਾਸ ਨਿਯਮ ਹਨ:
- Foreign Exchange Transaction Form (FETF): ਜੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਰਕਮ USD 50,000 ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਇਹ ਫਾਰਮ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੈਸਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ।
- ਮੂਲ ਰਕਮ ਦਾ ਸਬੂਤ: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜਾਇਦਾਦ ਖਰੀਦਣ ਵੇਲੇ ਪੈਸਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਲਿਆਏ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ Foreign Exchange Transaction Certificate (ਪਹਿਲਾਂ Tor Tor 3 ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ) ਲਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਵੇਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਸਾ ਵਾਪਸ ਭੇਜਣਾ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਬੈਂਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ: ਹਰ ਥਾਈ ਬੈਂਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨਿਯਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਵੇਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲੈ ਲਓ।
- ਟੈਕਸ ਕਲੀਅਰੈਂਸ: ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਵਿਦਹੋਲਡਿੰਗ ਟੈਕਸ ਦੀ ਰਸੀਦ ਵੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਲੈਂਡ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਸਾਰੇ ਕਾਗਜ਼ਾਤ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ।
ਵੇਚਣ ਵੇਲੇ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲਾਂ
- ਕੌਂਡੋ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੋਟਾ: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕੌਂਡੋ ਵੇਚ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਖਰੀਦਦਾਰ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਉਸ ਬਿਲਡਿੰਗ ਦਾ 49% ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਲਕੀ ਕੋਟਾ ਪਾਰ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।
- ਵਿਲਾ/ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਬਣਤਰ: ਜੇ ਜਾਇਦਾਦ ਲੀਜ਼ਹੋਲਡ ਹੈ ਜਾਂ ਥਾਈ ਕੰਪਨੀ ਢਾਂਚੇ ਰਾਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਅਮਲ ਵੱਖਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕਰਨੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਸਹੀ ਵਕੀਲ ਰੱਖਣਾ: ਥਾਈ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਲਾਅ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਵਕੀਲ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕੌਂਟ੍ਰੈਕਟ, ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਸਾਰੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੋਣ।
- ਸਰਕਾਰੀ ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਬਨਾਮ ਬਜ਼ਾਰ ਮੁੱਲ: ਟੈਕਸ ਦੀ ਗਣਨਾ ਅਕਸਰ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਮੁੱਲ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਲ ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦੋਹਾਂ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਓ।
- ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਤੇ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ: ਖਰੀਦਦਾਰ ਤੋਂ ਸਹੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਲਵੋ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਦੀ ਮਿਤੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਕਰੋ।
ਸਿੱਟਾ
ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜਾਇਦਾਦ ਵੇਚਣਾ ਇੱਕ ਸਾਦਾ ਪਰ ਬਹੁ-ਪੜਾਵੀ ਅਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸ ਗਣਨਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੈਂਕ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਤੱਕ ਹਰ ਕਦਮ 'ਤੇ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਵਕੀਲ, ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਏਜੰਟ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦੇ ਆਪਣੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵੇਚ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਥਾਈਲੈਂਡ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਦੀ ਟੀਮ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪੂਰੇ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।